Kitap Tanıtımı: NECİP FAZIL KISAKÜREK – REİS BEY



Necip Fazıl Kısakürek’in 1964 yılında yazmış olduğu “Reis Bey” isimli tiyatro oyununu okudunuz mu ya da hiç oyunu izleme fırsatınız oldu mu? 1948 ile 1960 yılları arasında tiyatro eseri kaleme almayan Necip Fazıl’ın 1960 ihtilaliyle girdiği cezaevinde yazdığı üç piyesten biridir Reis Bey. Ayrıca yazarın sinemaya da uyarlanmış bir eseridir.

İlk satırlarında yazar, “ön tarafı açılır, kapanır bir küp içinde hayatı yakalamak… Kapana kıstırır gibi…” diyerek tiyatronun tarifini yapmıştır. Yazar tiyatroyu, sayısal verilerden arındırmak, silinmekten kurtarmak, süzmek, özleştirmek olarak yorumlamış ve sanat hisarının en yüksek burcu olarak nitelendirmiştir. Sanat şekilleri içinde de Necip Fazıl’a göre en büyük keşif tiyatrodur. Çünkü tiyatro insana en canlı şekliyle aynayı tutan, saatin tik-taklarına benzer bir durumdur.

Kitabın ana karakteri kendini görevine adamış, kimseyle fazla iletişim kurmayan ve verdiği yanlış bir kararla hayatı değişen bir ağır ceza reisidir. Reis Bey, ömrü otel odalarında geçmiş, yapayalnız ve taş kalpli bir adamdır. Onun nazarında merhamet idamlık bir suçtur ve toplumun bir ferdini korumak için bin adamın idamından kaçınılmaması gerektiğini düşünmektedir. Günün birinde annesini öldürmek suçuyla karşısına çıkarılan bir gencin idamına karar vermesiyle hayatı değişecek olan Reis Bey’in iç dünyası büyük bir sarsıntı yaşayacaktır. Kitabı özetleyen kısım ise “Reis Bey, ağlayabilseydiniz, anlayabilirdiniz!” cümleleri olmuştur. Eserde, akıl ile merhametin mücadelesinde merhametin kazandığı bir kez daha gözler önüne serilmiştir.


Reis Bey isimli oyun, 1964 yılında kitabı ekmek kadar aziz bilen birkaç üniversite öğrencisinin harçlıklarını biriktirerek kurduğu Ötüken Neşriyat’ın ilk ateşi olmuştur. O yüzden Ötüken Neşriyat, 50. yıldönümünü kutladığı geçtiğimiz yıllarda “Reis Bey”i yıldönümüne özel 1000. kitap olarak tekrar yayımlamıştır. Bu basım da Nevzat Köseoğlu’nun aziz hatırasına ithaf edilmiştir. Tekrar sahip olabileceğiniz bu yayını okumanızı tavsiye ederiz.